اخبار و مقالات حوزه درمان
کپسول اکسیژن
کپسول اکسیژن ابزاری است برای کسانیکه دچار کمبود اکسیژن هستند .این افراد بیشتر دچار بیماریهای قلبی ریوی ،تنفسی مسمومیت با گاز و … هستند.
گاهی بیمار براساس تجویز پزشک باید به طور مداوم از گاز اکسیژن استفاده کند و یا به دلیل داشتن مشکلات قلبی عروقی در صورت آلودگی هوا باید در بیرون از منزل گاز اکسیژن خالص تنفس نماید. کپسول های اکسیژن که برای راحتی تنفس بیماران تنفسی طراحی شده است در حجم های مختلف ۱۰لیتری، ۵ لیتری و ۲/۵ لیتری موجود می باشند و هر کدام کاربرد مخصوص خود را دارند. این کپسول ها در دو نوع آلمینیومی و آهنی موجود می باشد.
انواع کپسول اکسیژن
اکسیژن خالص درون یک کپسول اکسیژن، در دو حالت مختلف گاز اکسیژن فشرده یا اکسیژن مایع عرضه میشود.
کپسول گاز اکسیژن فشرده
هوای عادی که در شرایط جوی استاندارد تنفس میکنیم حاوی 21٪ اکسیژن و 79٪ نیتروژن است. اما کپسول گاز اکسیژن فشرده حاوی 99.5٪ اکسیژن خالص است. در واقع تولیدکنندگان، اکسیژن را از اتمسفر میگیرند و آن را فشرده میکنند. هنگامی که گاز اکسیژن فشرده از کپسول آزاد میشود، فشار زیاد داخل کپسول به خروج آن کمک میکند. انتشار فشار باعث ایجاد جریان اکسیژن میشود که از طریق کانولا بینی یا ماسک، بیمار آن دریافت میکند.
کپسول اکسیژن مایع
اکسیژن مایع نیز 99.5٪ اکسیژن خالص است که در اثر سردکردن گاز اکسیژن تولید میشود و به صورت مایع ذخیره میشود. برای اکثر بیماران بلافاصله پس از تشخیص، استفاده از کپسول اکسیژن مایع تجویز نمیشود. چرا که کپسول اکسیژن مایع به دلیل تجهیزات اضافی و آموزشهای لازم برای استفاده از آن، عملاً برای استفاده کوتاهمدت غیر ضروری است. با این وجود، هنوز هم یک گزینه درمانی طولانیمدت معقول به دلیل ارزانتر و حجیمتر بودن است.
سایز و ظرفیت کپسولهای اکسیژن
در حال حاضر کپسولهای اکسیژن در پنج سایز 2.5، 5، 10، 20 و 40 لیتری در انواع قابل حمل و صنعتی تولید میشوند. کپسولهای 2.5 لیتری کوچک و قابل حمل هستند و برای نوزادن و کودکان بیمار، ورزشکاران کوهنورد در ارتفاعات بالا و شرایط اورژانس پزشکی کاربرد دارند. کپسولهای 5 لیتری به منظور حمل در داخل اتوموبیل شخصی و آمبولانس کاربرد دارند و حداکثر 3 تا 4 ساعت ظرفیت رساندن اکسیژن را دارند. کپسولهای 10 لیتری مناسبترین سایز برای منازل و کلینیکهای درمانی هستند (اما قابل حمل نمیباشند) و معمولا با تنظیم مصرف 1 تا 2 لیتر اکسیژن در دقیقه، 8 تا 10 ساعت ظرفیت رساندن اکسیژن را دارند. کپسولهای 20 و 40 لیتری اصولا در بیمارستانها، مراکز درمانی و انتقال طولانیمدت بیمار در آمبولانس استفاده میشوند و توصیه میگردد در منازل مورد استفاده قرار نگیرند.
اجزای کپسول اکسیژن
- کپسول اکسیژن: لوله ای استوانهای شکل و دربردارنده اکسیژن
- فشار سنج: نشان دهنده فشار گاز درون کپسول
- شیر تنظیم کننده خودکار: کاهشدهنده فشار گاز درون کپسول را پیش از رسیدن به فشارسنج
- جریان سنج: نشان دهنده مقدار اکسیژن مصرف شده را بر حسب لیتر در دقیقه
- پیچ کنترل: تنظیم میزان اکسیژن با توجه به جریان سنج
- شیشه آب مقطر: نم دار کننده اکسیژن
نکات مهم در استفاده از کپسول اکسیژن در منزل
کپسول اکسیژن دارای اجزای مختلف مانومتر (برای اندازهگیری فشار گاز اکسیژن ورودی و خروجی کپسول)، رگولاتور (برای تبدیل واحدهای فشار مانومتر به واحد لیتر در دقیقه جریان اکسیژن)، محفظه آب (برای مرطوبکردن اکسیژن خروجی)، لوله کانولا بینی یا ماسک است. وجود رگولاتور بسیار مهم است زیرا به شما کمک میکند که مقدار خاصی از جریان اکسیژن را برای خروج تنظیم کنید و بدون آن کپسول مقدار زیادی از گاز تحت فشار را به سرعت آزاد میکند؛ که بسیار خطرناک است. دو نوع رگولاتور جریان مداوم و جریان پالس-دوز وجود دارد.
مراحل استفاده از کپسول اکسیژن:
1. اجزای کپسول را چک کنید
- مانومتر را چک کنید تا مطمان شوید که گاز اکسیژن به میزان کافی وجود دارد. شرکت تأمینکننده به شما میگوید که چه زمانی باید کپسول اکسیژن خود را تعویض و پر کنید و یا آنها کپسول اکسیژن شما را در یک برنامه منظم تحویل میگیرند و میدهند.
- سطح آب محفظه آب را بررسی کنید. در صورت پایینتر بودن از سطح شاخص، آن را با آب استریل یا مقطر پر کنید. از شرکت در مورد زمانهای تعویض محفظه آب، لوله و کانولا یا ماسک برای جلوگیری از تجمع میکروبها سوال کنید.
2. لوله را وصل کنید
- همانطور که قبلا آموزش دیدهاید؛ لوله کانولا بینی یا ماسک را از محل مخصوص خود، به کپسول اکسیژن وصل کنید.
- چک کنید که لوله خم یا مسدود نشده باشد.
3. شیر فلکه را باز و میزان جریان اکسیژن را تنظیم کنید
- میزان جریان اکسیژن را به کمک رگولاتور، دقیقا مطابق با نظر پزشک تنظیم کنید.
4. کانولا را در بینی یا ماسک خود قرار دهید
- با قراردادن کانولا در بینی یا ماسک بر روی صورت خود، به طور عادی از طریق بینی نفس بکشید.
- اگر مطمئن نیستید که اکسیژن در کانولا جریان است، یک آزمایش ساده انجام دهید. کانولا را درون یک لیوان آب قرار دهید. اگر در آب حباب ایجاد شد، پس اکسیژن در جریان است.
نکات ایمنی برای استفاده ایمن از کپسول اکسیژن در منزل:
- باید حداقل 1.5 تا 3 متر بین کپسول اکسیژن و منابع آتشزا و گرمازا مانند سیگار، کبریت، شمع، شومینه و غیره فاصله باشد.
- بیمار سیگار نکشد و در اطراف او هم افراد سیگاری نباشند.
- در نزدیکی کپسول بنزین، گازوئیل، روغن، تینر و الکل نباشد.
- درب اتاق بیمار را باز بگذارید تا هوا جریان داشته باشد.
- مراقب باشید کپسول اکسیژن زمین نیافتد و یا به آن ضربه وارد نشود. در صورت افتادن کپسول بر روی زمین، فورا شیرفلکه آن را ببنید. اگر رگولاتور یا شیرفلکه شکسته باشند و امکان بستن کپسول نباشد، اتاق را ترک کرده و با آتشنشانی تماس بگیرید.
- کپسول اکسیژن را به صورت عمودی نگهداری کنید و به کمک یک ترالی نیز آن را جابهجا کنید.
- در صورت عدم استفاده از کپسول، شیرفلکه آن را ببنید.
اگر هر یک از موارد زیر را مشاهده کردید، سریعا با اورژانس یا پزشک بیمار تماس بگیرید:
- کمرنگشدن رنگ پوست یا آبیشدن لبها یا ناخنهای بیمار
- تنگینفس، خسخس سینه یا تغییرات دیگر تنفسی حتی با وجود اکسیژن
- سرگیجه، بیقراری یا اضطراب بیشتر از حالت طبیعی بیمار
- درد قفسه سینه
در این مطلب:
ما به برخی از اصول اولیه کپسولهای اکسیژن و چندین مساله ایمنی مهم دیگر که باید از آنها اطلاع داشته باشید، اشاره کردیم.
شرکت تجهیزات پزشکی تک طب در زمینه فروش واجاره کپسولهای اکسیژن در سایزوحجم های مختلف و تجهیزات آنها، آماده ارائه خدمات به هموطنان عزیزمیباشد.
برای آشنایی با انواع کپسول اکسیژن تجهیزات پزشکی تک طب از این محصول دیدن نمایید.
محاسبه مصرف اکسیژن در کپسول اکسیژن طبی خانگی:
یکی از مهم ترین و بزرگ ترین دغدغه های بیمارانی که گاز طبی اکسیژن مصرف می کنند ، این است که باید بتوانند میزان اکسیژن باقی مانده در کپسول اکسیژن خانگی شان را به طور دقیقی محاسبه کنند . از آنجا که اغلب کپسول های طبی اکسیژن چینی ، حجم ۱۰ لیتری دارد ، پس باید بدانید که کپسول های ۱۰ لیتری چینی با فشار ۱۱۰ بار چند دقیقه قابل استفاده هستند؟
- ۱ لیتر بر دقیقه : ۱۶ ساعت
- ۲ لیتر بر دقیقه : ۸ ساعت
- ۳ لیتر بر دقیقه : ۵:۳۰ ساعت
- ۴ لیتر بر دقیقه : ۴ ساعت
- ۵ لیتر بر دقیقه : ۳:۳۰ ساعت
- ۱۰ لیتر بر دقیقه : ۱:۳۰ ساعت
کپسول اکسیژن طبی چینی یا ایرانی، کدام یک بهتر است؟
اگر در دوراهی مانده اید که کپسول های اکسیژن چینی بخرید یا ایرانی ، باید بدانید که کپسول های چینی سالهاست که جزو با کیفیت ترین سیلندر های بازار هستند . در سایر کشور ها هم ، مشتریان معمولاً از کیفیت کپسول های چینی طبی اکسیژن راضی هستند . البته این نکته را هم در نظر بگیرید که در کشورمان ایران هم سالهاست که با استفاده از تکنولوژی های به روز جهانی ، کپسول های فولادی اکسیژن طبی در حجم های مختلفی تولید می شوند و روز به روز کیفیت محصولات تولیدی در کشور مان بالا می رود . پس هر دوی این کپسول ها کیفیت بالایی برای مصرف دارند.
توجه کنید که بیماران ریوی و قلبی نیاز به کپسول اکسیژنی دارند که همیشه در نزدیکی شان باشد . کپسول های اکسیژن طبی چینی یکی از مناسب ترین کپسول های موجود در بازار هستند . جالب است بدانید که از بین کپسول های آلومینیومی و فولادی معمولاً کپسول های آلومینیومی گران تر هستند ، زیرا حمل و نقل راحت تری دارند و سبک تر از کپسول های فولادی هستند.
به دلیل حذف واسطه ها مجموعه تک طب توانسته است ، کپسول های اکسیژن طبی چینی را با قیمت مناسبی عرضه نماید.
کلام آخر:
جالب است بدانید که این کپسول ها معمولاً غلظت بالایی دارند (حدود ۹۰ درصد ) و به عنوان یکی از پر مصرف ترین کپسول ها در گرید پزشکی شناخته می شوند . این سیلندر ها برای کاربردهای ثابت مناسب تر هستند . در حقیقت می توان گفت که این کپسول اکسیژن ۱۰ لیتری چینی کوچکترین کپسول طبی اکسیژنی است که در پزشکی استفاده می شود .
توجه داشته باشید بهتر است این کپسول ها را از تابش مستقیم نور آفتاب و شعله دور نگه دارید. همچنین توجه کنید که بهتر است کپسول ها از مواد گریسی جدا باشند، زیرا اکسیژن درون این کپسول ها به شدت اشتعال زاست و قرارگیری کپسول اکسیژن چینی ۱۰ لیتری در این فضاها باعث می شود که فاجعه های انفجاری بزرگی رخ دهد.
معمولاً این کپسول ها رنگ سفید رنگی دارند و در مراکز درمانی به این رنگ شناخته می شوند . ممکن است در ایران از این سیلندرها برای ذخیره گاز های دیگری هم استفاده شود، ولی بهتر است شما این کار را نکنید، زیرا اگر گاز دیگری در درون سیلندر پر شده باشد ممکن است اشتباهاتی رخ دهد و به جای اکسیژن، این گاز مصرف شود . وزن حدودی این کپسول ها 14 کیلوگرم است و به صورت بلند و کوتاه در مجموعه پرشیا گاز آسیا به فروش می رسند. کپسول اکسیژن چینی ۱۰ لیتری مجموعه ی پرشیا گاز آسیا ، دارای پنج سال تاییدیه تست هیدرواستاتیک است . توجه کنید که کپسول های طبی را حتماً از مجموعه معتبری مثل پرشیا گاز آسیا تهیه کنید زیرا اگر اکسیژن کمی ناخالص باشد ، ممکن است برای بیمار شما مشکلات و مسمومیت و یا زجر تنفسی پیش بیاید.
کپسول اکسیژن در سایر منابع
کپسول اکسیژن در ویکی پدیا
سوالات متداول درباره کپسول اکسیژن طبی
کپسول اکسیژن طبی چیست و چه کاربردی دارد؟
کپسول اکسیژن طبی مخزنی از جنس فولاد یا آلومینیوم است که اکسیژن خالص (۹۹.۵٪) با فشار بالا ذخیره میکند و برای بیماران تنفسی، COPD، نارسایی قلبی، پس از عمل جراحی و در شرایط اورژانسی استفاده میشود.
انواع کپسول اکسیژن از نظر حجم کدامند؟
معمولاً ۲، ۵، ۱۰، ۲۰، ۴۰ و ۵۰ لیتری. کپسول ۱۰ لیتری برای استفاده خانگی و ۵۰ لیتری برای مراکز درمانی و مدت طولانی مناسبتر است.
کپسول اکسیژن چند ساعت اکسیژن میدهد؟
بستگی به جریان (لیتر در دقیقه) دارد. مثلاً کپسول ۱۰ لیتری با جریان ۲ لیتر در دقیقه حدود ۳۳ ساعت و با جریان ۵ لیتر در دقیقه حدود ۱۳ ساعت اکسیژن میدهد.
آیا کپسول اکسیژن خطر انفجار دارد؟
خیر، اگر در جای خنک، دور از حرارت و ضربه نگهداری شود و فشار آن بیش از حد مجاز نرود، کاملاً ایمن است. کپسولها تست هیدرواستاتیک دورهای دارند.
کپسول اکسیژن را چگونه شارژ کنیم؟
باید به مراکز مجاز شارژ اکسیژن پزشکی مراجعه کرد. شارژ با دستگاههای مخصوص و تحت استانداردهای وزارت بهداشت انجام میشود.
تفاوت کپسول اکسیژن طبی و صنعتی چیست؟
اکسیژن طبی خلوص ۹۹.۵٪ دارد و برای تنفس بیمار مناسب است. اکسیژن صنعتی ممکن است ناخالصی داشته باشد و برای جوشکاری استفاده میشود – هرگز برای بیمار استفاده نشود.









