متخصص ارتوپد

متخصص ارتوپد آسیب‌های سیستم اسکلتی عضلانی را درمان می‌کند. سیستم اسکلتی عضلانی شامل استخوان‌ها، ماهیچه‌ها، رباط‌ها، تاندون‌ها، مفاصل و اعصاب می‌شود. این شاخه از پزشکی ابتدا برای درمان کودکانی که به بیماری‌های فلج‌کننده و ناتوان‌کننده مبتلا بودند، توسعه پیدا کرد. نام ارتوپدی هم از ریشه یونانی بوده و به همین موضوع اشاره دارد. در زبان یونانی “Ortho” به معنای مستقیم بوده و “Pais” به معنای کودکان است. اما امروزه متخصصان ارتوپدیست تمامی بیماران در هر سنی را درمان می‌کنند و تنها در درمان کودکان تخصص ندارند.

اگر در طول زندگی خود دچار درد مفاصل شده باشید یا آسیب جدی به سیستم اسکلتی عضلانی شما وارد شده باشد، احتمالا به دکتر درد مفاصل مراجعه کرده‌اید. متخصص ارتوپد در تشخیص و درمان تخصصی مهارت بالایی داشته و بیماری‌های مربوط به این بافت‌ها را درمان می‌کند.

دانش ارتوپدی چیست؟

ارتوپدی شاخه‌ای از پزشکی است که دکتر متخصص داخلی با ادامه تحصیل در مقطع فوق‌تخصص می‌تواند به آن دست پیدا کند. این شاخه از پزشکی روی سیستم ماهیچه‌ها و استخوان‌ها تمرکز دارد.

دکتر متخصص ارتوپد چه بیماری‌هایی را درمان می‌کند؟

متخصصان ارتوپدیست می‌توانند بسیاری از بیماری‌ها و آسیب‌های مربوط به استخوان، ماهیچه، تاندون، رباط و مفاصل را درمان کنند. در ادامه تعدادی از مهم‌ترین بیماری‌هایی که توسط دکتر ارتوپد تشخیص داده شده و درمان می‌شود، معرفی می‌کنیم.

•  رگ‌به‌رگ شدن مفاصل

به کشش بیش‌ازحد و پارگی رباط‌ها رگ‌به‌رگ شدن یا پیچ‌خوردگی گفته می‌شود. رباط‌ها نوارهای بافتی هستند که دو استخوان را در مفصل به هم وصل می‌کنند. بیشترین ناحیه‌ای که دچار پیچ‌خوردگی می‌شود، پیچ خوردن پا است که در قسمت مچ پا ایجاد می‌شود. در صورت رگ‌به‌رگ شدن مفاصل ممکن است علائمی مانند کبودی، درد در اطراف مفصل، تورم و محدود‌شدن حرکت به وجود بیاید. برای دریافت نوبت از دکتر درد مفاصل می توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید.

•  کشیدگی عضلات

زمانی که عضله‌ای بیش‌از‌حد کشیده شده یا پاره شود، شخص دچار کشیدگی عضله یا کشیدگی ماهیچه شده است. مواردی مانند خستگی، استفاده بیش‌از‌حد از ماهیچه یا استفاده نادرست از عضلات باعث بروز این مشکل می‌شود. هر عضله‌‌ای در بدن ممکن است کشیده یا پاره شود. اما معمولا این عارضه در کمر، شانه، گردن و همسترینگ (ماهیچه پشت ران) مشاهده می‌شود.

• دررفتگی

زمانی که قسمت انتهایی استخوان از موقعیت خود خارج می‌شود، به آن در اصطلاح دررفتگی می‌گویند. این عارضه ممکن است در نتیجه تصادف، سقوط یا ورزش‌هایی با سرعت زیاد اتفاق بیفتد. دررفتگی بیشتر در استخوان‌های بزرگ دیده می‌شود. در بزرگسالان بیشترین استخوانی که دچار چنین آسیبی می‌شود، استخوان شانه است. در کودکان استخوان آرنج بیشتر آسیب می‌بیند. گاهی هم ممکن است استخوان انگشتان به علت خم‌شدن و فشار ناگهانی دچار دررفتگی شوند.

• بیماری‌های ستون فقرات

ستون فقرات از ۲۶ مهره تشکیل شده است و باعث می‌شود، ما به‌راحتی بایستیم یا خم شویم. برخی از مشکلات می‌توانند به ساختار ستون فقرات آسیب وارد کنند یا مهره‌ها و بافت‌های اطراف را دچار مشکل کنند. انواع عفونت‌ها، آسیب‌های فیزیکی، تومور یا تغییرات استخوانی با افزایش سن (مانند دیسک کمر) می‌توانند بیماری‌های ستون فقرات را به وجود بیاورند.

• بیماری عفونی استخوان و مفاصل

گاهی در شرایطی مانند ضربه یا عمل جراحی ممکن است، باکتری‌های بیماری‌زا وارد بدن شوند و از طریق جریان خون به استخوان و مفاصل برسند. اگر عفونت استخوان و مفصل درمان نشود، می‌تواند باعث بروز بیماری مزمن شود. انواع مختلفی از باکتری‌ها می‌توانند این شرایط را ایجاد کنند. اصلی‌ترین آنها باکتری استافیلوکوکوس اوروئوس، انتروباکتر و استرپتوکوک است.

• آرتروز

به التهاب مفصل آرتروز گفته می‌شود. این بیماری می‌تواند یک یا چند مفصل را درگیر کند. آرتروز بیش از ۱۰۰ نوع مختلف دارد که علائم و روش درمان آنها تفاوت دارد. شایع‌ترین انواع آن آرتریت روماتوئید، آرتریت پسوریاتیک و نقرس است. معمولا علائم آرتروز به‌مرور ایجاد شده و شدید می‌شود. اما گاهی ممکن است به طور ناگهانی هم شروع شود. این بیماری می‌تواند سنین مختلف را درگیر کند. آرتریت روماتوئید معمولا در سنین ۳۰ تا ۶۰ سال دیده می‌شود. استئوآرتریت هم بیشتر در افراد ۵۰ تا ۶۰ سال وجود دارد. البته این بیماری در افرادی که دارای اضافه‌وزن هستند هم مشاهده شده‌است.

• کمردرد

کمردرد به‌خودی‌خود بیماری نیست. اما این عارضه می‌تواند نشانه بیماری زمینه‌ای باشد. زمانی که برای درمان کمردرد به متخصص ارتوپد مراجعه می‌کنید، ممکن است پزشک تشخیص دهد درد مربوط به رباط‌ها، ماهیچه‌ها، دیسک‌ها، دیسک‌های بین مهره‌ای، اعصاب یا مهره‌های کمر است. گاهی هم بروز یک مشکل در اندام‌های مجاور مانند کلیه‌ها باعث درد کمر می‌شوند.

معمولا برای درمان درد کمر از داروها یا پمادهای موضعی استفاده می‌شود. در ۹۰% مواقع این نوع درمان‌ها کارساز است. اما گاهی فوق‌تخصص ارتوپد تشخیص می‌دهد که نیاز به جراحی است.

• زانودرد

شرایط مختلفی می‌تواند باعث زانو درد شود. این عارضه هر شخصی را در هر سنی می‌تواند درگیر کند. ممکن است علت زانودرد آسیب به رباط یا پارگی غضروف باشد. برخی از بیماری‌های زمینه‌ای مانند آرتریت، نقرس یا عفونت هم باعث زانودرد می‌شوند. در بسیاری از مواقع انجام درمان‌های خانگی و مراقبت از زانو به تسکین درد کمک می‌کند. گاهی ممکن است متخصص ارتوپد استفاده از زانوبند و چند جلسه فیزیوتراپی تجویز کند.

• آسیب‌های ورزشی

در حین انجام ورزش احتمال بروز هر نوع آسیبی وجود دارد. گاهی علت آن فعالیت ورزشی نامنظم است و گاهی آسیب در اثر تماس فیزیکی ایجاد می‌شود. متداول‌ترین آسیب‌ها در ورزش رگ‌به‌رگ شدن، پارگی تاندون یا عضله، آسیب به زانو، تورم عضلات، شکستگی و دررفتگی استخوان است. برای درمان بسیاری از آسیب‌ها می‌توان از کمپرس یخ یا گرما استفاده کرد. اما برخی از آسیب‌ها شدید بوده و حتما باید به ارتوپدیست مراجعه کنید.  

• دست درد

دست درد شامل درد در قسمت‌های شانه، بازو، آرنج و مچ دست می‌شود. علل ایجاد این عارضه بسیار متنوع است و پزشک با بررسی دقیق می‌تواند علت آن را پیدا کند. گاهی درد استخوان یا ماهیچه این مشکل را ایجاد کرده و گاهی درد مربوط به اعصاب است. بیماری آرتریت یا شکستگی استخوان از علل متداول درد دست است و حتما باید توسط پزشک معاینه و درمان شوند.

•  پادرد

پا درد به دلایل مختلفی ایجاد می‌شود. در بسیاری از مواقع علت آن فعالیت زیاد است و با استراحت مشکل حل می‌شود. اما گاهی مشکل جدی است و باید توسط ارتوپدیست تشخیص داده شود. مواردی مانند التهاب تاندون عضلات پا، سندروم سینوس تارسی یا شکستگی استخوان‌های پا موارد جدی است که باید درمان پزشکی برای آنها انجام شود.

• درد شانه

مفصل شانه مفصل گوی و کاسه‌ای است. درصورتی‌که مشکل از مفصل یا استخوان باشد، معمولا بالابردن دست سخت می‌شود. عواملی مانند کشیدگی در اثر فشار زیاد، التهاب تاندون، دررفتگی مفصل شانه، شکستگی استخوان ترقوه، تحت فشاربودن اعصاب گردن یا آسیب نخاعی از عوامل اصلی درد شانه هستند.

تفاوت ارتوپدی و فیزیوتراپی چیست؟

در فیزیوتراپی با استفاده از تمرینات و برخی حرکات خاص هرگونه درد تسکین پیدا کرده و از بازگشت درد جلوگیری می‌کند. بیمار با انجام فیزیوتراپی می‌تواند زندگی باکیفیت‌تری داشته باشد. در فیزیوتراپی قدرت و استقامت عضلات افزایش پیدا کرده و دامنه حرکتی بهبود پیدا می‌کند.

زمانی که بافت‌ها و ماهیچه‌ها به‌قدری آسیب ببینند که فیزیوتراپی کارساز نباشد، ارتوپدیست با استفاده از سایر روش‌های پزشکی از جمله جراحی بیماری را درمان می‌کند. در شرایطی مانند شکستگی شدید تنها راه ممکن جراحی است.

چه زمانی باید به دکتر ارتوپد مراجعه کنیم؟

درصورتی‌که دچار درد و آسیب در استخوان، ماهیچه، تاندون، رباط یا مفاصل شدید، باید به متخصص ارتوپد و یا دکتر درد مفاصل مراجعه کنید. دکتر ارتوپد باتوجه‌به علائم و نوع درد تشخیص می‌دهد که آسیب به کدام ناحیه وارد شده است. در صورت نیاز ممکن است پزشک آزمایش‌های تصویربرداری را توصیه کند تا بتواند به طور دقیق آسیب را شناسایی کند.